Memoria storica abriga 40
Aprile (premessa)
Allo scopo di tener viva la nostra memoria storica, riandiamo con il pensiero all’aprile degli anni 40 per vedere come viveva la nostra gente. Una testimonianza diretta, raccontata nel nostro dialetto da chi è vissuto in quel tempo, pur così vicino nei ricordi.
Prendo l’occasione per fare gli auguri di Buona Pasqua a chi mi segue in questo mio impegno di modesta testimonianza. Luisa Moraschinelli
Brill
Brill l’e da l’àn quèl mes
ca presènta doi faci al nos paes:
quèla da pürif mèzza morta, mèzza gelada,
u sa la stagiüu l’ae buna, tüta ´nbrumbada;
ünich sègn da uita, quach campanèla
ca sfióra, as-sa miga cuma,
da quèla ´nbrumbada tera.
Da sulif ´nveci al al sól l’à già fac´al so efèt.
Bósch, cap e prac´i rebüta an grand budèsc´;
l’e al momènt par la get d’ancumincià
a ultas ´ndré li manghi e dàch sóta a laurà.
L’e i cap da li patati i prim da sistemà;
da purtà sü la tera, ´ngrasà, zapà e sumnà,
e a’ se da sulif i prac´ae miga tac´,
l’e al mumènt ch’i uà spazzac´.
Quèla get che da cap i gh’an à tac´,
i ciama a giurnada rosci da tzetasc´,
ch’i cur a’ se piscinì,
a la Bertù, a li Riui, ai Castei,
cun sü li spali al so cargat gerlatì.
Li scorti ae propi finidi an da li cà.
Tüc´ae cuntec´da pudé, tat u póch laurà,
li mami par quèl franch da la giurnada,
i tzetasc´ch’i pensa a quèla rara ucasüu
da fa’ finalmènt ina buna mangiada.
An bril par solit al gh’e la Pasqua;
l’e la festa ca mèt sót sóra tüt al paes:
i nèta, i lüstra, ogni cantù là da brilà
par la ´ndumènaga ch’al pasa al Preuat a binidì li cà.
An quèla ucasüu, la famiglia, l’as rama scià
atóran al Preuat che, an cota e stòla, gli-à fa’ pregà;
al l’acumpagna al mónach ch’al tegn an mà
l’aspnrsori e al cauagn da mèt gió i tre öf
che la get, cuma ufèrta, la üsa dà da’.
A’ sa l’e al mes che tüc´i gh’à da fà,
a li funzüu da la settimana Santa, nigü i gh’à da mancà:
l’Óra Santa al giuedì, la prucesüu dal Sepolcru al uérndardì,
al sabat, a bun’óra, fo da la gesa a binidì al fóch
e a la ´ndumènaga, cun l’ünich uistit da li sulenità,
tüc´a fa la Cumunüu e a purtà a cà la maestà.
©Luisa Moraschinelli (2007)( testo e traduzione da “uita d’abriga cüntada an dal so dialèt”)
|