Menu di navigazione

 
Dicembar

Se la segónda metà dal més, cun al denedàl,
as-ué tirac´ tè an da ina atmosfera spiritual,
la prima l’e ´npruntada, par al uif an da li ca`:
i cópa al purscèl ca l’e al macelar di “pór diau”,
par la so funzüu da cumpanadagh,
a quèl che la tera la daua an da l’anàda.

Dal pór purscèl
gh’e sól li primi impresüu da dumentagà:
i uers ch’al fa a tiral fo dal très,
li smagi da sangh sü la bianca nef,
quando i la pela an da la panera
e udel, tacat sü, s-uentràt.

A’ se an tanc´ prónc´ a idà,
a guernà l’e l’òm, ca l’e miga macelàr,
ma quèl mister al la fa ogni ann;
al cópa, al separa, al fa fo li parc´
e al la prepara, par uès, al dì dop, lauràt.
A’ li fómni li gh’à al so da fà.
Granc´ tau, culderac´ , mastei e pai da preparà;
li cómpra li spezi a la butiga,
la sàl dal tabachì, an grana,
par uès, an dal pèstasal da lègn,
fina, fina pestada.

Dal purscèl tüt al ué ütilizzat:
da la crapa a la cua, buni an dal maseràt;
al sangh, ch’i fà fritüra l’istès dì
e cun quèl ca rèsta i àa sü sauridi lüganaghi,
ca l’e li primi, cun pulènta u patati tóndi,
a uès cunsümadi.

An paes nigü ae macelare,
ma tüc´i sa’ cuma i àa sü al purscèl.
I comencia cun al tirà fo i toch bù:
prusciüc´, cópa, pansèta,
ch’i mèt da banda, ´ntrech da salà;
par quaranta dì i-à laga an da li spez.,
´nsacac´ e ligac´ sü, ià mèt sü i pai a secà.

I òs, spulpac´ , ià taca sü;
i ué bù, cun li patati, d’anveran
e da mèt an da la minestra da dumega.
Da la caran i nà fa trèi parc´ :
i salam, par li grandi ucasüu e preziós da regalà.
Par solit i düra fin a denedal;
li lüganaghi, buni frèschi, ma mióri stagiunadi,
i cudighì ca l’e i prim,
cun li lüganaghi da sangh, a uès cunsumadi.

Sóta la códaga i tira fo al lard,
ch’i fa bói al dì a dré.
Mès an da la scèegia da lègn ,
as gh’à scià par tüt l’an cunscià e rustei.
Dal lard i tira fo a’ la scióngia,
ca l’e miga da mangià, ma par i sciauac´ untà.

Al mei da uardà l’e quando i sa mèt a ´nsacà.
La caran, an uif culór, an gradazüu tridada
e da gaiardi mà, an da li spezi bé amalgamada;
i la mèt an da la machina d’anfilà an di büdei
e fa saltà fo grós salam e lüganaghi,
che sperti mà i liga sü cun i fisei.

Man-mà ch’infila al tüt sü i pai,
ch’i cünta cun an certu urgói,
i-à taca sü, cun sóta la brasa par an quach dì,
pu i finis an da l’ambólt
cunsumat al tüt, a segónd dal bisogn, dì par dì.

Quèla sera la finis an grand fèsta.
L`ünica an tüt l’an ch’al sa sfama a’ al “pór diau”.
Parènc´ e amis i sa rama scià an grandi tauladi;
sól an piat disparat e an pirù, ma sül tau al gira a uluntà:
bièli da lüganaghi, os custini e cudighì,
´na grand pulènta taiada cun al rèf
e par tüc´al gira al ciapèl dal u-ì.
E i uèc´ca dis ai tzetasc: - tiré gió matei´ fin ca ae destacadi gió-


di Luisa Moraschinelli

Ritorna alla pagina precedente
Abriga.it nasce come portale della cultura, delle tradizioni, delle bellezze paesaggistiche del territorio di Aprica.
Nelle pagine si potrà trovare tutto ciò che ha attinenza con la nostra storia, ma anche con l'attualità.
Pagina creata in: 0.002 sec
Tutto il materiale in questo sito è © 2004-2021 di Abriga.it C.F. 92022100140 Informativa legale

All rights reserved